شناسایی فاز، ساختار بلوری و ویژگی‌های کریستالوگرافی مواد

پراش پرتو ایکس (XRD) یکی از دقیق‌ترین و استانداردترین روش‌های تحلیل ساختار مواد است که با بررسی الگوی پراش، اطلاعاتی نظیر شناسایی فازهای موجود، محاسبه درصد فازی، تعیین اندازه کریستالیت، تنش‌های پسماند، درصد کریستالینیتی و نوع ساختار را مشخص می‌کند.

در آزمایشگاه شرکت کاوشگران علوم و فناوری بُرنا، خدمات XRD با بهره‌گیری از تجهیزات دقیق و تنظیمات تخصصی در سه حالت مختلف ارائه می‌شود:

• 1. XRD – Normal Scan

این روش حالت رایج و استاندارد XRD است که برای بیشتر نمونه‌های پودری، سرامیکی، فلزی و معدنی استفاده می‌شود.

مقدار موردنیاز برای نمونه‌های پودری: حدود ۰٫۱ گرم (در صورت امکان بیشتر، ولی به‌کمک قرص Zero Background امکان آنالیز پودرهای بسیار کم نیز فراهم است).

نمونه‌های بالک: ابعاد مناسب حدود ۱×۱ سانتی‌متر و ارتفاع کمتر از ۵ میلی‌متر.

شرط سطح نمونه: سطح صاف و یکنواخت برای جلوگیری از پیک‌های نویزی و افزایش دقت.

برای نمونه‌های معدنی: لازم است نمونه کاملاً همگن و آسیاب‌شده باشد.

• 2. XRD – Grazing Incidence (GI-XRD)

این روش با زاویه برخورد بسیار کم، مناسب برای بررسی لایه‌های نازک، پوشش‌ها (Coatings)، سطح مواد و فیلم‌های نانومتری است.

سطح نمونه باید کاملاً صاف و بدون خش باشد.

برای فیلم‌ها و پوشش‌ها نیازی به نمونه‌برداری حجیم نیست و خود قطعه قابل آزمون است.

• 3.XRD – Low Angle Scan

این حالت برای بررسی ساختارهای لایه‌ای، چندلایه‌ها، مواد مزوحفره (Mesoporous) و ساختارهای با فاصله d بزرگ استفاده می‌شود.

به مقدار کمی از پودر یا نمونه بالک نیاز دارد.

• امکانات ویژه آزمایشگاه

سطح نمونه باید صاف باشد تا پیک‌های زاویه پایین با کیفیت بالا ثبت شوند.

• انجام تحلیل‌های کامل XRD: شناسایی فاز، محاسبه درصد فازی (Rietveld / Reference Intensity Ratio)، تعیین اندازه کریستالیت
• دارای قرص Zero Background → امکان آنالیز پودرهای بسیار کم‌حجم با دقت بالا
• پذیرش پودر، قطعه بالک و نمونه‌های معدنی
• آنالیز تخصصی در سه مد XRD شامل Normal، Grazing و Low Angle
• راهنمایی قبل از ارسال نمونه برای بهبود کیفیت نتایج